Δεν είναι καμιά αβοήθητη ύπαρξη· είναι μια υγιέστατη γυναίκα τριάντα επτά χρονών, με χέρια, πόδια και πτυχίο.
Ο Δημήτρης γύρισε το πρόσωπό του αλλού. Οι ώμοι του είχαν σφίξει.
— Και τι προτείνεις δηλαδή; Να την παρατήσω; Να αφήσω εκείνη και τα παιδιά της να βρεθούν στον δρόμο;
— Μη με εκβιάζεις συναισθηματικά — είπα κουρασμένα. — Κανείς δεν θα βρεθεί στον δρόμο. Έχει σπίτι, παίρνει διατροφή για τα παιδιά, είναι αρτιμελής. Ας πάει να δουλέψει. Σε μαγαζί, σε καθαρισμό, οπουδήποτε. Αλλά δεν θέλει. Της είναι πιο βολικό να κρέμεται από πάνω σου.
— Δεν είναι έτσι…
— Έτσι ακριβώς είναι — τον έκοψα. — Και το ξέρεις. Απλώς δεν αντέχεις να το παραδεχτείς, επειδή είναι η μικρή σου αδελφή και μια ζωή έτρεχες να την προστατεύεις. Όμως, Δημήτρη, είναι τριάντα επτά χρονών. Είναι ενήλικη. Μπορεί να σταθεί στα πόδια της.
Έπεσε ανάμεσά μας μια σιωπή βαριά, σχεδόν πνιγηρή. Άκουσα ένα αυτοκίνητο να περνάει έξω από το σπίτι, κι από το διπλανό διαμέρισμα έφτασε ο χαμηλός ήχος μιας τηλεόρασης που μόλις είχε ανοίξει.
— Η Δανάη ζήτησε να πάρουν τα παιδιά κινητά για την Πρωτοχρονιά — είπε τελικά ο Δημήτρης, με φωνή χαμηλή. — Καλά κινητά. Για να μη νιώθουν μειονεκτικά. Γύρω στα τριακόσια ευρώ το ένα. Για δύο παιδιά, εξακόσια.
Κάτι μέσα μου τεντώθηκε απότομα.
— Και λοιπόν;
Με κοίταξε. Στο βλέμμα του υπήρχε μια παράκληση, μια ελπίδα τόσο φανερή, που για μια στιγμή παραλίγο να τον λυπηθώ.
— Ε, υπάρχει το μπόνους σου… Οχτακόσια ευρώ. Φτάνει για τα δύο κινητά και θα μείνουν και κάτι για εμάς. Σκέψου το λίγο. Μιλάμε για παιδιά. Είναι Πρωτοχρονιά. Γιορτές. Για εκείνα έχει σημασία, είναι στην εφηβεία, μετράει τι κρατούν στα χέρια τους, πώς φαίνονται μπροστά στους φίλους τους… Με το μπόνους σου μπορούμε να πάρουμε κινητά στα παιδιά της αδελφής μου…
Τότε ήταν που κάτι έσπασε μέσα μου. Η υπομονή μου κόπηκε σαν χορδή που την τράβηξαν παραπάνω απ’ όσο άντεχε.
— Όχι — είπα.
— Τι θα πει όχι;
— Θα πει όχι. Δεν θα αγοράσουμε κινητά από το δικό μου μπόνους. Και, για να τελειώνουμε, δεν θα ξαναδώσουμε χρήματα στη Δανάη. Ούτε ένα λεπτό.
Ο Δημήτρης με κοίταξε σαν να του είχα προτείνει να κάνουμε κακό στη μητέρα του.
— Ειρήνη… το λες σοβαρά αυτό;
— Απολύτως — σταύρωσα τα χέρια στο στήθος και ένιωθα τον θυμό να βράζει μέσα μου. — Ως εδώ. Βαρέθηκα να συντηρώ την αδελφή σου. Βαρέθηκα κάθε φορά που μπαίνουν λίγα χρήματα στο σπίτι μας, εσύ να ψάχνεις τρόπο να τα στείλεις στη Δανάη. Βαρέθηκα να παγώνουμε τη δική μας ζωή και τα δικά μας σχέδια, ενώ εκείνη κάθεται ήσυχη στο σπίτι και περιμένει από εμάς να της λύσουμε το επόμενο πρόβλημα.
— Μα είναι οικογένεια…
— Οικογένεια είμαστε εμείς οι δύο! — φώναξα. — Εμείς οι δύο, Δημήτρη! Η Δανάη είναι συγγενής σου, μια γυναίκα που έπρεπε εδώ και χρόνια να είχε ωριμάσει και να είχε αναλάβει την ευθύνη του εαυτού της.
— Δεν μπορώ να της γυρίσω την πλάτη…
— Κανείς δεν σου είπε να της γυρίσεις την πλάτη! — πλησίασα το τραπέζι, ακούμπησα τις παλάμες μου πάνω του και προσπάθησα να συγκρατηθώ. — Αυτό που λέω είναι να σταματήσουμε να τη συντηρούμε. Μία φορά βοήθεια, το καταλαβαίνω. Δύο φορές, άντε, το δέχομαι. Αλλά αυτό κρατάει οκτώ μήνες, Δημήτρη! Οκτώ μήνες πετάμε λεφτά σε ένα πηγάδι χωρίς πάτο. Και δεν φαίνεται κανένα τέλος.
— Υπάρχουν όμως τα παιδιά…
— Υπάρχει και ο πατέρας τους. Ο Μιχαήλ πληρώνει διατροφή. Λίγη, αλλά πληρώνει. Αν δεν της φτάνει, ας ζητήσει περισσότερα. Με δικηγόρο, με δικαστήριο, όπως χρειαστεί. Όχι όμως από εμάς.
Ο Δημήτρης έμεινε βουβός, με το βλέμμα καρφωμένο στο πάτωμα. Τον έβλεπα να παλεύει μέσα του: από τη μια η αδελφική υποχρέωση, από την άλλη η επίγνωση πως αυτά που έλεγα δεν ήταν άδικα.
— Εντάξει — είπε ύστερα από λίγο. — Ίσως έχεις δίκιο. Αλλά τώρα… είναι Πρωτοχρονιά. Ας γίνει αυτή η τελευταία φορά και μετά…
— Όχι — τον διέκοψα αμέσως. — Δεν υπάρχει «τελευταία φορά». Πάντα «τελευταία φορά» είναι, κι ύστερα ξαναρχίζει το ίδιο. Τελείωσε.
— Και τι να της πω; Περιμένει απάντηση…
— Να της πεις την αλήθεια. Ότι δεν έχουμε χρήματα γι’ αυτό. Ότι κι εμείς τα βγάζουμε πέρα οριακά.
— Μα υπάρχει το μπόνους σου…
— Το μπόνους μου είναι δικά μου χρήματα — είπα παγωμένα. — Εγώ δούλεψα γι’ αυτά. Και εγώ θα αποφασίσω πού θα τα ξοδέψω.
Με κοίταξε σαν να με έβλεπε για πρώτη φορά. Στο πρόσωπό του πέρασε πόνος, απορία και κάτι ακόμη — ίσως προσβολή.
— Μάλιστα — είπε αργά. — Δηλαδή από εδώ και πέρα έχουμε «δικά μου» και «δικά σου»;
— Ενώ μέχρι τώρα δεν ήταν έτσι; — του πέταξα. — Τον Οκτώβριο, όταν έδωσες ολόκληρο το δικό σου μπόνους στη Δανάη, με ρώτησες; Όχι. Απλώς μου ανακοίνωσες: «Η Δανάη το χρειάζεται επειγόντως, της τα έστειλα ήδη». Το θυμάσαι;
Δεν απάντησε.
— Ε, λοιπόν — συνέχισα πιο χαμηλόφωνα — τώρα ανακοινώνω εγώ κάτι: όχι. Δεν θα γίνει.
Μείναμε όρθιοι στην κουζίνα, μέσα σε μια σιωπή που είχε βάρος, κι εγώ ένιωθα πως ανάμεσά μας υψωνόταν ένας τοίχος. Δεν μπορούσα όμως να κάνω πίσω. Δεν ήθελα. Είχα σωπάσει πάρα πολύ καιρό, είχα πει υπερβολικά πολλά «ναι», είχα καταπιεί περισσότερους συμβιβασμούς απ’ όσους άντεχα.
Τότε χτύπησε το κινητό του Δημήτρη. Τινάχτηκε, κοίταξε την οθόνη και τον είδα να χλωμιάζει.
— Η Δανάη — ψιθύρισε.
— Μην το σηκώσεις — είπα γρήγορα.
— Πρέπει… περιμένει απάντηση…
— Δημήτρη, μην το σηκώσεις. Τώρα θα αρχίσει να σε πιέζει.